Οι Καλύτερες Πεζοπορίες στην Κύπρο: Βουνά, Φαράγγια, Καταρράκτες και Ακτές

Κανείς δεν έρχεται στην Κύπρο για την πεζοπορία. Έρχονται για τη θάλασσα — και μετά κάποιος αναφέρει ότι υπάρχει ένα βουνό με χιόνι, ένα φαράγγι τόσο στενό που αγγίζεις και τα δύο τοιχώματα μαζί, κι ένα δάσος με δέντρα που δεν φυτρώνουν πουθενά αλλού στη Γη. Και ξαφνικά η παραλία μπορεί να περιμένει.

Η φωτογραφία είναι από το μονοπάτι της Άρτεμης, σε μια χώρα που όλοι κατατάσσουν στις «διακοπές στην παραλία». Ο άντρας κουβαλάει ένα νήπιο. Είναι πάνω από τα σύννεφα.

Αυτός είναι ένας οδηγός για την πεζοπορία που πραγματικά αξίζει τον χρόνο σας εδώ: επτά διαδρομές για να σχεδιάσετε ένα ταξίδι γύρω τους, μια γρήγορη περιήγηση στις δέκα περιοχές όπου βρίσκονται, και τρία πράγματα που ξεγελούν σχεδόν τους πάντες.

Το καλύτερο δεδομένο της πεζοπορίας στην Κύπρο

Τα μονοπάτια είναι σύντομα.

Ακούγεται σαν παράπονο. Είναι το ακριβώς αντίθετο — γι' αυτό ακριβώς το περπάτημα εδώ αποδίδει τόσο. Το μέσο κυπριακό μονοπάτι είναι 3,9 χλμ με 136 μέτρα ανάβασης. Ενενήντα λεπτά, από το δέσιμο των κορδονιών ως το λύσιμο. Τα δύο τρίτα των μονοπατιών του νησιού είναι κάτω από πέντε χιλιόμετρα, και μόνο δεκατέσσερα ξεπερνούν τα δέκα.

Άρα δεν αφιερώνετε ποτέ ολόκληρη μέρα σε ένα πράγμα. Φαράγγι το πρωί, φαγητό σε ορεινό χωριό το μεσημέρι, στις τέσσερις στέκεστε κάτω από έναν καταρράκτη, και προλαβαίνετε και δείπνο στην ακτή. Δοκιμάστε το αυτό κάπου με πραγματικά βουνά.

Επτά διαδρομές που αξίζουν ένα ταξίδι

Το φαράγγι. Ο Άβακας είναι εκείνο που όλοι φωτογραφίζουν και μετά δυσκολεύονται να περιγράψουν. Ο ποταμός Αύγας έχει σκάψει μια σχισμή στον λευκό ασβεστόλιθο, τα τοιχώματα γέρνουν από πάνω σου και η θερμοκρασία πέφτει όσο προχωράς μέσα. Η μικρή εκδοχή μπαίνει 1,1 χλμ και γυρίζει· η μεγάλη συνεχίζει για 4,1.

Υπέροχη σύντομη πεζοπορία! Όχι ιδιαίτερα δύσκολη, αλλά το τοπίο αλλάζει εντελώς μόλις φτάσεις στο φαράγγι στο τέλος, κι αυτό από μόνο του αξίζει τη διαδρομή. Στον δρόμο είδαμε ένα κοπάδι κατσίκια, έναν βάτραχο και κάτι πανέμορφα ροζ λουλούδια. Απλώς να ξέρετε ότι το τελευταίο κομμάτι της διαδρομής με το αυτοκίνητο ως την αφετηρία είναι χωματόδρομος.

Ο καταρράκτης. Ο Καταρράκτης Μηλομέρη είναι ο ψηλότερος μονοκόμματος καταρράκτης του νησιού — 15 μέτρα πάνω σε βράχο — και σας κοστίζει ένα χιλιόμετρο κατηφόρα από τις Πάνω Πλάτρες. Ο μόνος φόρος είναι η επιστροφή ανηφορικά. Αν θέλετε και τους υπόλοιπους, γράψαμε έναν ολόκληρο οδηγό για τους καταρράκτες της Κύπρου.

Το βουνό. Η Άρτεμις κάνει τον γύρο του Ολύμπου — στα 1.952 μ., το ψηλότερο σημείο της Κύπρου — σε 7,3 χλμ με μόλις 70 μέτρα ανάβασης. Πεντακοσάχρονες μαύρες πεύκες, ενετικά ερείπια και θέα προς κάθε κατεύθυνση, με λιγότερο κόπο απ' όσο δικαιούται να ζητά ένα τέτοιο υψόμετρο. Δύο πεζοπόροι, στην ίδια σελίδα:

Υπέροχο, εύκολο μονοπάτι για αρχάριους. Εντυπωσιακή θέα, σχεδόν εντελώς επίπεδο.

Το ψηλότερο, καλό όλο τον χρόνο. Ένα από τα λίγα με χιόνι τους χειμωνιάτικους μήνες. Έχει από τα ωραιότερα ηλιοβασιλέματα και πολύ συχνά είναι πάνω από τα σύννεφα.

Η μεγάλη μέρα. Το Κυκλικό Μονοπάτι Μαδαρής: 12,1 χλμ, 622 μέτρα ανάβασης, τα τέσσερα χιλιόμετρα πάνω σε ανοιχτή ράχη, με τερματισμό σε ένα ενεργό πυροφυλάκιο στα 1.613 μ. — το μόνο στο νησί στο οποίο μπορείτε να ανεβείτε με τα πόδια. Τέσσερις με πέντε ώρες, και η καλύτερη ολοήμερη διαδρομή της Κύπρου που δεν απαιτεί όχημα υποστήριξης.

Αυτό που δεν υπάρχει πουθενά αλλού. Η Κοιλάδα των Κέδρων διατρέχει 5,4 χλμ μέσα από συστάδες Cedrus brevifolia, του κυπριακού κέδρου — ενός είδους που φύεται σε αυτό το νησί και πουθενά αλλού στον πλανήτη, και φτάνει εδώ τα 40 μέτρα. Εύκολο περπάτημα, βαθιά μέσα στο Δάσος Πάφου, και πραγματικά ανόμοιο με οτιδήποτε άλλο.

Η ακτή. Η Μπλε Διαδρομή Πισσουρίου τρέχει 7,4 χλμ κατά μήκος των γκρεμών ως το Κάβο Άσπρο. Είναι μία από πέντε διαδρομές με χρωματική σήμανση γύρω από το ίδιο χωριό, οπότε διαλέγετε απόσταση: από 3,8 χλμ ως 15,8.

Κόβουν την ανάσα οι θέες. Υπάρχει ένα απότομο ανηφορικό κομμάτι, αλλά είναι περιορισμένο.

Η πρώτη σας διαδρομή. Η Περσεφόνη είναι 3 χλμ πάνω στη ράχη, από την πλατεία του Τροόδους ως το παρατηρητήριο Μακριά Κοντάρκα, σχεδόν χωρίς ανάβαση και με πραγματική θέα στο τέλος. Αρκετά εύκολη για παιδιά, και ο γρηγορότερος τρόπος να καταλάβετε γιατί ο κόσμος ξαναανεβαίνει εδώ.

Πού κρύβει το νησί τα μονοπάτια του

Δέκα περιοχές, και διαφέρουν πραγματικά. Καθεμιά οδηγεί στον πλήρη κατάλογό της.

• Τρόοδος — η στέγη του νησιού. Μαύρη πεύκη, κρύα ρυάκια, οι καταρράκτες, και η μία γωνιά που δουλεύει ακόμη και τον Αύγουστο.
• Δάσος Πάφου — το πιο άδειο μέρος της Κύπρου, πευκοδάσος από την επιφάνεια της θάλασσας ως πάνω από τα 1.200 μ. Κέδροι, βενετσιάνικες γέφυρες, αγρινά, και μονοπάτια που θα τα περπατήσετε μόνοι.
• Λευκωσία — το μεγαλύτερο εύρος από παντού: οκτώ μονοπάτια μέσα σε αστικό πάρκο, και πιο πέρα τοιχογραφημένες εκκλησίες, φαράγγια με απολιθώματα και το δίκτυο του Καλοπαναγιώτη στα βουνά.
• Λεμεσός — αλυκές και φοινικόπτερα στη μία άκρη, οι κορυφές της Πιτσιλιάς στην άλλη, κρασοχώρια ενδιάμεσα.
• Μαχαιράς — το πιο κοντινό στην πρωτεύουσα αληθινό δάσος: ένα μοναστήρι, ένα φαράγγι ποταμού και μερικά πέτρινα χωριά, ενωμένα άκρη με άκρη.
• Λάρνακα — σύντομοι περίπατοι προς μεγάλα πράγματα. Ένας νεολιθικός οικισμός 7.000 ετών, ένα μοναστήρι του 4ου αιώνα πάνω σε βράχο.

• Ακάμας — η άγρια δυτική άκρη. Ακρωτήρια, άρκευθοι, εγκαταλελειμμένα μεταλλεία και ο Άβακας. Εξαιρετικός από Νοέμβριο ως Απρίλιο.
• Μαδάρι — μία ράχη, ένα πυροφυλάκιο, έντεκα τρόποι να ανέβεις σε αυτήν.
• Κάβο Γκρέκο — θαλασσινές σπηλιές, λευκός ασβεστόλιθος, ξωκλήσια στα χείλη των γκρεμών και νερό που πράγματι έχει αυτό το χρώμα.
• Πάφος — το μεγαλύτερο εύρος του νησιού, από την κατάφωτη Πέτρα του Ρωμιού ως την πιο σκιερή ποταμοκοιλάδα της Κύπρου.

Πότε να πάτε

Η Κύπρος λειτουργεί με ανάποδο πεζοπορικό ημερολόγιο. Η ακτή είναι προορισμός του χειμώνα και της άνοιξης — Νοέμβριο με Απρίλιο, όταν είναι ήπια, άδεια και οι πλαγιές ανθίζουν. Το καλοκαίρι το σηκώνουν τα βουνά, αλλά μόνο το πρωί. Η άνοιξη είναι το καλύτερο και από τα δύο: οι καταρράκτες τρέχουν πιο δυνατά από τον Μάρτιο ως τον Μάιο, και όλο το νησί είναι πράσινο για λίγες εβδομάδες προτού πάψει, πολύ αισθητά, να είναι.

Αν είστε εδώ τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο και θέλετε να ξέρετε ακριβώς ποια μονοπάτια μένουν δροσερά, μοντελοποιήσαμε τον ήλιο πάνω από κάθε μέτρο των μονοπατιών του νησιού και γράψαμε τι βρήκαμε.

Τρία πράγματα που ξεγελούν τον κόσμο

Τα μισά μονοπάτια δεν είναι κυκλικά. Τα 109 από τα 188 είναι γραμμικά — πηγαίνετε και γυρίζετε, ή κανονίζετε να σας παραλάβουν. Ελέγξτε τη σελίδα του μονοπατιού πριν παρκάρετε, γιατί το άλλο άκρο είναι μακρινό μέρος για να το μάθετε.

Ο περιορισμός είναι το νερό, όχι η απόσταση. Υπάρχουν 61 δασικοί χώροι πικνίκ στο νησί και μόνο οι 37 έχουν πόσιμο νερό. Σε μερικές από τις καλύτερες περιοχές δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου: το Μαδάρι δεν έχει ούτε έναν χώρο, και ο Σταυρός της Ψώκας — η προφανής βάση για όλο το Δάσος Πάφου — δεν έχει βρύση. Γεμίστε στο τελευταίο χωριό και πάρτε περισσότερο απ' όσο δείχνουν τα χιλιόμετρα.

Κάποιες κοιλάδες φτιάχνουν τον δικό τους καιρό. Η σκιά δεν είναι το μόνο που κρίνει πόσο ζεστή θα είναι μια διαδρομή. Στον Σταυρό της Μίνθης, ένας πεζοπόρος άφησε την προειδοποίηση που δεν θα σκεφτόμασταν να γράψουμε:

Ωραία πεζοπορία ΑΛΛΑ… προσοχή: γίνεται μέσα σε μια κλειστή κοιλάδα που το καλοκαίρι ζεσταίνεται πάρα πολύ. Μπορεί να έχει αρκετούς βαθμούς περισσότερους από τη γύρω περιοχή, με ελάχιστο ή καθόλου αεράκι. Πολύ εύκολο να πάθεις υπερθέρμανση! Πάρτε άφθονο νερό.

Αυτά τα μαθαίνεις μόνο από κάποιον που πήγε. Οι πεζοπόροι έχουν αφήσει ως τώρα 154 κριτικές σε αυτόν τον ιστότοπο — οι 129 «εξαιρετικό», οι 20 «εντάξει», και πέντε που ισοδυναμούν με μην μπείτε στον κόπο. Τις δημοσιεύουμε όλες, και τις πέντε.

Ξεκινήστε από κάπου

Ο πλήρης κατάλογος μονοπατιών φιλτράρει κατά απόσταση, περιοχή, δυσκολία και σκιά. Ο χάρτης τα δείχνει όλα μαζί, που είναι ο γρηγορότερος τρόπος να δείτε τι έχετε κοντά σας. Κάθε σελίδα μονοπατιού έχει τη διαδρομή, το προφίλ υψομέτρου, τον χρόνο οδήγησης από εκεί που βρίσκεστε και ένα GPX για κατέβασμα.

Κι αν προτιμάτε απλώς να σας πουν τι είναι κοντά: το Κοντά μου ταξινομεί ολόκληρο το νησί με βάση το πόσο θα οδηγήσετε.